De brandstofprijzen zijn gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten. Het kabinet heeft besloten vanaf 1 juli 2026 de motorrijtuigenbelasting (mrb) tijdelijk te verlagen. Deze maatregel geldt alleen voor bestelauto's met het ondernemerstarief en voor vrachtauto's.

Bestelauto's met het ondernemerstarief

Betaalt u het ondernemerstarief voor uw bestelauto('s)? Dan betaalt u vanaf 1 juli 2026 tot 1 januari 2027 de helft aan mrb voor uw bestelauto('s). Dit aangepaste tarief staat vanaf 1 juli 2026 in het hulpmiddel Motorrijtuigenbelasting berekenen.

Vrachtauto's vanaf 12.000 kilo tijdelijk geen mrb

Voor vrachtauto's met een toegestane maximale massa van 12.000 kilo of meer betaalt u € 0 (nihiltarief). Deze maatregel geldt van 1 juli 2026 tot 1 januari 2027.

Voor vrachtauto's met een toegestane maximum massa lager dan 12.000 kilo geldt vanaf 1 juli 2026 sowieso het nihiltarief.

Vanaf wanneer geldt de tijdelijke verlaging?

U betaalt de mrb altijd over een tijdvak van 3 maanden. De tijdelijke verlaging geldt vanaf het 1e tijdvak dat op of na 1 juli 2026 begint.

Voorbeeld: stel, uw tijdvak loopt van 25 juni 2026 tot en met 24 september 2026. Over die periode geldt nog het normale tarief mrb. Vanaf 25 september 2026 betaalt u tijdelijk het lagere tarief of het nihiltarief. Want dan begint voor u het 1e tijdvak na 1 juli 2026. Ook voor het daaropvolgende tijdvak (van 25 december 2026 tot en met 24 maart 2027) betaalt u het lagere tarief of het nihiltarief.

Werknemers krijgen meer inzicht in de loonverschillen tussen mannen en vrouwen op hun eigen werkvloer. Ook moeten werkgevers straks een objectief systeem hebben voor het waarderen en indelen van de functies in hun organisatie. En er komt een verbod om in gesprekken over arbeidsvoorwaarden te vragen naar het laatstverdiende salaris. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dient vandaag een wetsvoorstel in bij de Tweede Kamer dat dit regelt. Het is de bedoeling dat het wetsvoorstel op 1 januari 2027 in werking treedt.

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen moeten bedrijven en organisaties met meer dan honderd werknemers regelmatig gaan rapporteren over het loonverschil in hun organisatie. Op een website van het ministerie kunnen werknemers deze informatie ook zelf opzoeken. Met deze gegevens kan er een vergelijking worden gemaakt tussen bedrijven of sectoren. Het kabinet wil het op deze manier makkelijker maken verschillen aan te kaarten en hier op de werkvloer een gesprek over te hebben.

Minister Vijlbrief: “Voor hetzelfde werk moeten mensen gewoon hetzelfde betaald krijgen. We zien echter nog steeds dat vrouwen minder verdienen dan mannen. En het lastige is: vaak weten mensen dat niet eens. Dan kan je er ook niet over in gesprek met jouw werkgever. Met dit wetsvoorstel willen we dat mannen én vrouwen inzicht krijgen in de wijze van belonen. Met die informatie kan er een open gesprek over worden gevoerd.”

Verschil in beloning

In 2024 verdienden vrouwen volgens het CBS in het bedrijfsleven gemiddeld 14,5 procent minder per uur dan mannen. Bij de overheid verdienden vrouwen gemiddeld 4,5 procent per uur minder. Een belangrijk deel van dit verschil valt te verklaren uit het feit dat vrouwen minder vaak een leidinggevende positie hebben, vaker werkzaam zijn in sectoren waar de lonen wat lager liggen of door verschillen in opleidingsniveau. Ook als hier rekening mee wordt gehouden blijft er een verschil in beloning voor hetzelfde werk. In het bedrijfsleven verdienen vrouwen gemiddeld per uur 6,1 procent minder voor hetzelfde werk, bij de overheid 1,7 procent. Het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen wordt de afgelopen jaren wel langzaam kleiner.

EU-richtlijn

Het wetsvoorstel volgt uit een Europese richtlijn. Deze verplicht lidstaten om maatregelen te nemen die zorgen voor openheid over beloning en die de rechtsbescherming van werknemers versterken. Met het wetsvoorstel ‘implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen’ wordt deze Europese richtlijn opgenomen in de Nederlandse wet.

Ondersteuning werkgevers

Het ministerie van SZW werkt samen met onder andere vakbonden en werkgeversorganisaties aan voorlichting en hulpmiddelen voor werkgevers. Hiermee ondersteunt zij werkgevers om aan de nieuwe verplichtingen te kunnen voldoen. Daarnaast wordt in de verdere uitwerking gezocht naar mogelijkheden om de administratieve lasten in de uitvoering zoveel mogelijk te beperken. Bijvoorbeeld door voor het opstellen van de rapportage zoveel mogelijk aan te sluiten bij gegevens die al beschikbaar zijn in de salarisadministratie en in de belastingaangifte.

Inwerkingtreding

Het wetsvoorstel gaat nu naar de Tweede Kamer. Als na de Tweede ook de eerste Kamer instemt kan het per 1 januari 2027 in werking treden. De eerste groep werkgevers - bedrijven en organisaties met ten minste 150 werknemers - moet dan uiterlijk 7 juni 2028 rapporteren over de loonverschillen in het kalenderjaar 2027. Werkgevers vanaf 100 tot 150 werknemers volgen in 2031 over de verschillen in 2030.

Innovatieve technologieën maken Nederland veilig, gezond en economisch sterker. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) stimuleert daarom kleine en grote ondernemers via de innovatieregeling WBSO om hierin te investeren. In 2025 werd het record aan projecten van € 8,7 miljard geëvenaard. Dat staat in het jaarverslag dat minister Heleen Herbert (EZK) heeft gepubliceerd.

Elke ondernemer kan met de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) loonkosten en andere uitgaven voor het doen van onderzoek en ontwikkeling (R&D) verlagen. Bijna 19.000 bedrijven maakten in 2025 gebruik van de WBSO, 97% van hen komen uit het mkb: beide hoeveelheden zijn gelijk aan 2024. Het bedrag aan innovatieprojecten (€8,7 miljard) is hoger dan in 2024 (€ 8,36 miljard).

Minister Heleen Herbert (EZK): “Innovatie is nodig. Natuurlijk voor het oplossen van maatschappelijke uitdagingen zoals zorg, verduurzaming en digitalisering. Maar ook om onze technologische afhankelijkheden te verminderen en om de sterk toegenomen internationale concurrentie aan te gaan. Ondanks economische uitdagingen blijven ondernemers hierin investeren, maar dit gebeurt nog niet voldoende. Vooral de private investeringen blijven in Nederland en Europa achter. Het kabinet laat daarom in 2026 het budget van de WBSO-regeling opnieuw groeien om bedrijven te stimuleren om zelf meer te innoveren.”

Investeringen in innovaties Nationale Technologiestrategie nemen toe

Het kabinet heeft sinds begin 2024 een Nationale Technologiestrategie. Ondernemers zijn het afgelopen jaar met gebruik van de WBSO-regeling weer meer in daaraan gerelateerde innovaties gaan investeren. Het gaat om bijvoorbeeld quantumtechnologie, cybersecurity, kunstmatige intelligentie (AI), slimme machines & systemen (mechatronica) en schone energiebronnen- en opslag. Koplopers zijn AI (+29%) en cybersecurity (+13%).

Het werk waar de bedrijven de WBSO-regeling voor hebben ingezet omvat ruim 90.000 toegekende arbeidsjaren. De meeste bedrijven zijn gevestigd in de regio’s Groot-Amsterdam, het zuidoostelijke deel van Noord-Brabant en Utrecht.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voert de WBSO-regeling uit namens het ministerie van EZK. Praktijkvoorbeelden en informatie zijn te vinden in het WBSO-jaarverslag. Het kabinet heeft op Prinsjesdag besloten om het budget van de WBSO voor dit jaar (2026) verder te laten stijgen naar € 1,8 miljard (was € 1,6 miljard).

De overstap naar duurzame energie blijft financieel haalbaar voor Nederland. De kosten en opbrengsten verschillen wel sterk tussen huishoudens, bedrijven en overheid. Daarom zijn duidelijke keuzes nodig over de verdeling hiervan. En over beleid en investeringen. Dat blijkt uit onderzoek waaraan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) meewerkte.

Eerste overzicht van kosten van de energietransitie

Het rapport brengt voor het eerst bestaande kennis samen over de kosten van de energietransitie. Denk aan:

• systeemkosten (alle kosten om energie te produceren, vervoeren, op te slaan en gebruiken);
• investeringen (bijvoorbeeld in het elektriciteitsnet en wind- en zonne-energie);
• effecten op de economie;
• verschillen in kosten en opbrengsten voor huishoudens, bedrijven en overheid.

Door deze kennis samen te brengen, ontstaat een beter en duidelijk beeld van de gevolgen van de energietransitie voor de economie in Nederland.

Grote investeringen nodig

Volgens het rapport verandert het energiesysteem de komende jaren sterk. Nederland gaat meer elektriciteit gebruiken en wordt minder afhankelijk van fossiele energie uit het buitenland. Daarvoor zijn grote investeringen nodig in onder meer elektriciteitsnetten, warmtepompen, duurzame energie en elektrisch vervoer. Tussen 2019 en 2023 groeiden de investeringen hierin al met ongeveer 60%. De totale systeemkosten stijgen beperkt.

Kosten veranderen

Een belangrijk inzicht is dat de kosten veranderen. Nu bestaan ze vooral uit brandstofkosten. In de toekomst bestaat een groter deel uit investeringen in bijvoorbeeld infrastructuur (zoals elektriciteitsnetten en kabels) en flexibiliteit (zoals energieopslag en het beter afstemmen van vraag en aanbod van energie). Ook wordt er meer geïnvesteerd in de opwek en het eindgebruik van energie.

Gevolgen voor huishoudens en bedrijven

Huishoudens en bedrijven die verduurzaming kunnen betalen, hebben uiteindelijk vaker lagere energiekosten. Wie die mogelijkheden niet heeft, betaalt juist meer. Bij huishoudens spelen bijvoorbeeld woningtype, vervoer en energieverbruik een rol. Ook bedrijven verschillen sterk. Sectoren die veel energie nodig hebben (zoals chemie en staal) krijgen vaker te maken met hogere kosten en concurrentiedruk. Het productieproces en de mogelijkheden om over te stappen naar elektriciteit bepalen ook hoe kosten en investeringen uitpakken voor bedrijven.

Meer kennis nodig

Het rapport laat zien waar nog kennis ontbreekt. Deze kennis helpt overheid, bedrijven en huishoudens om betere keuzes te maken over het toekomstige energiesysteem. Het gaat bijvoorbeeld om verschillen in kosten en opbrengsten, economische effecten op de lange termijn en de verdeling van investeringen.

Lees het onderzoek

Wilt u alle resultaten van het onderzoek lezen? Bekijk dan het volledige rapport 'Kosten van de energietransitie' op energy.nl.